MULLER-ÁRBORE

miércoles, 19 de agosto de 2015

LUIS SEOANE: TRADICIÓN E MODERNIDADE (Parte V)

Diálogo e alborozo. 1970. Óleo sobre lenzo

ANOS SETENTA (A SÍNTESE)

CARACTERÍSTICAS:

-Sen abandonar a figura, está perto da abstracción, que xa comezara nos anos sesenta.

-Grandes planos de cores intensas e sen matices.

Centolo. 1970

Mulleres na praia. 1972

O chaleco ocre. 1973. Óleo.

Corpiño verde sobre fondo amarelo. 1973. Óleo.

A representación dá muller será unha constante ao longo dá traxectoria artística de Seoane. A figura feminina aparece unha e outra vez na súa obra, quizá como un referente simbólico, coma se ou artista quixese ver nelas ou prototipo do pobo galego. Trata de mulleres robustas, maxestuosas e serenas, que pola emigración dúas homes fixéronse cargo dous seus traballos, logrando sacar adiante unha Galicia empobrecida.

Para ou artista, estas mulleres son a encarnación dá Nai Terra: "Tratar para min, sempre, dunha especie de Nai galega, outra constante que nos vén desde a prehistoria, a deusa que incorporou Roma ás súas crenzas, a dúas cruceiros, as que pintaban Souto e Colmeiro".

A silla amarela. 1972

A feirante. 1975

Estas formas rotundas e potentes, non exentas de certo hieratismo, lembran ás imaxes do Románico. Os grandes planos de cores intensas e sen matices, conforman a figura, e mergullan non espazo ata chegar a fundila co fondo. A figura, sólida e geométrica, está conformada a base de amplos planos de cor que se alternan con liñas negras estructurais que suxiren as formas e enmarcan vos volumes. Ou resultado son figuras moi sintéticas, sometidas a un grafismo que simplemente sinala algúns dous trazos máis significativos do seu físico, como ou rostro, as mans, ou ou peito. A figura está pois liberada de ataduras, grazas a esta visión personalizada dá linguaxe cubista, onde a simplificación dás formas, permite ao artista crear figuras esenciais, cargadas dunha cor pura e intensa, que ademais de crear efectos lumínicos, estrutura a bidimensionalidade da composición.

Conversa na praia. 1976

Na obra dous seus últimos anos vase a producir unha volta á calma, á sencillez, ao lirismo dás formas. Liñas de ritmo suave, e musicalidad nas formas, do mesmo xeito que ocorre noutras obras do mesmo ano, como Muller sentada ou Ou e ela, ou como aparecen tamén nas mariñas e nas paisaxes.

El e ela. 1976

Muller sentada. 1976

Mar de Orzán. 1973

Mariña. 1974

Mar picado e lúa. 1975

Mar e rochas. 1976

Paisaxe. 1979

Paisaxe. (finais dos anos 70)

Os trazos negros de diferente grosor, serven para delimitar e deseñar as siluetas dás figuras, por medio de doces curvaturas. Ou tratamento dá figuración é moito máis leve e sosegado que en obras anteriores, aínda que as súas figuras continúan sendo de gran volúmen e maxestuosidade. A composición é clara e sinxela, e a cor aplicar en campos puros e limpos, a base de gamas de violetas e azuis, que se destacan sobre un fondo verde azulado, que contrasta co intenso marrón dá area. Aínda que a gama cromática non é tan ampla como noutras ocasións, a paleta utilizada é suficiente para crear unha contraposición harmónica e equilibrada, sen istrionismos. A linea e a cor están totalmente desvinculados, e son completamente autónomos, creando novos valores constructivos e expresivos por si mesmos: "acentuar as formas é para resaltar ou seu carácter expresivo, e para que adquiran importancia por si mesmas, independentemente de cada valor e dá cor". Seoane, segue rexeitando a tridimensionalidad, e aínda que non fondo simula un horizonte ou resultado segue sendo de planitud. A muller é, como en obras anteriores, a gran protagonista. Neste caso, coloca a tres mulleres sentandas e en animada conversación. Ou tema xa non é tan importante, a escena non ten ese contido narrativo de antes. Agora as figuras simplemente expresan unha función estética.

Gran Dama impasible.1976

Gaiteiro con lúa.1978

Muller. 1979

Para rematar falar da obra gráfica de Seoane e das súas ilustracións en referencia ao MUNDO CELTA, pois Seoane foi un dos pioneros na creación dunha estética céltica, tan de moda hoxe en día, pola utilización nas súas obras destes símbolos: espirales, círculos, liñas entrelazadas, serpes, guerreiros celtas. Na súa obra gráfica déixase sentir esta vertente, así como a visión lenxendaria de Galicia.

Tamén salientar a súa importancia como publicista e deseñador de cartaces, nos que vese tamén o seu estilo sintético de cores planas e liñas puras e firmes.

Polbo. Gravado

Libros consultados, dos que saquei abondante información:

Do idilio á diáspora. Carlos López Bernárdez. Nigratea.2011

Luis Seoane. Xunta de Galicia. Catálogo.1999-2000

Artistas galegos. Nova Galicia Edicións. Tomo XI

SEOANE na rede:

http://arelarte.blogspot.com.es/2010/03/en-el-centenario-de-luis-seoane.html

http://www.almargen.com.ar/seoane/murales/mural09/index(5).html

http://artemuertopunkcontento.blogspot.com.es/2012/02/luis-seoane.html

http://www.terraetempo.com/media/documentos/TeT_155_158_Cultura_Carlos_L_Bernardez.pdfhttp://museobelasartescoruna.xunta.es/index.php?id=539

martes, 21 de julio de 2015

LUIS SEOANE: TRADICIÓN E MODERNIDADE (Parte III)

Nos ANOS CINCOENTA, a súa obra está chea de cores vivos e liñas negras que bordean as figuras.

CARACTERÍSTICAS:

-Raíces matissianas con liñas que suliñan o volume.

-Formas volumétricas de raigame picassiana, que van deixando paso ao finalizar a década a autonomía da cor e a liña.

O vello e o paxaro. Óleo sobre lenzo. 1959

Nú. Óleo sobre lenzo.1950

A MULLER. A homenaxe á figura feminina e a reivindicación da súa rol tanto no campo laboral como familiar “Mariscadoras” (1964) é unha constante na obra do artista. A muller sentada é un motivo habitualmente visto nas construcións románicas de Galicia e ao cal o artista recorreu continuamente reelaborándolo, en pezas como “Muller sentada” (1976). Unha MATER GALLAECIAE, como motivo central do universo popular e histórico galego, que fala dunha época matriarcal.

Nos anos 50, debido a influencia da súa viaxe a Europa, haberá un cambio desde o punto de vista formal. A cor e a liña serán elementos autónomos, será a cor, quen aplicada en grandes planos vivos e intensos modele os volumes, mentres os trazos independentes de pintura negra estructuran a composición. Abandonou a paleta de terras e grises, por considerar a cor como elemento plástico autónomo, decantándose polo emprego de tintes saturados. Isto é debido a que perpetúase no artista a necesidade da fixación dun modelo de arte galega, que están moi presente nas cartas que este enviáballe a Maside nos anos cincuenta, consciente da necesidade de atopar novos vieiros na arte galega, non allea “aos movementos artísticos universais” a partir sobre todo da busca dos valores da pintura, de solución formais, sobre todo a partir da expresividade e da cor. Será nese sentido, na busca dos valores PUROS DA PINTURA, cando Seoane deixe a un lado o arraigo ao mundo referencial galego de sustrato romántico, para supéralo e investigar e achar a actualidade na pintura galega. Aínda así nestes anos 50, as súas pezas presentan figuras firmes e robustas, de forte estatismo e monumentalidade.

O gaiteiro. Óleo sobre lenzo. 1950

Mozo. Óleo sobre lenzo. 1952

Muller con canasta. Óleo sobre lenzo. 1952

Outro dos temas recurrentes na obra de Seoane é: A PAISAXE, que desde os anos 40 ata os 70, aparece como un campo de experimentación.

-Anos corenta a cincuenta: escenas urbanas e laborais moi constructivas, tensados por unha rede de liñas xeométricas.

-Nos anos 50, as realizadas en terras de Neuquén, paisaxe deserta, estraña e grandiosa, cunha cor que o impacta, e que axúdalle a comezar un camino innovador en relación tamen ao seu traballo como deseñador gráfico (CINZANO E COÑAC OTARD-DUPUY) e muralista.

Paisaxe da precordillera arxentina. Óleo. 1951

Paisaxe con burro (Chos Malal) Óleo. 1951

As paisaxes que ata o momento representara nas súas composicións servían como fondo, pero nunca foran protagonistas por si mesmas. Agora, as vistas toman o protagonismo e as figuras pasan a un segundo plano ou desaparecen totalmente. O autor descubriría o poder e a enerxía da natureza e volverá retomar o xénero na década dos anos 70 cunhas paisaxes prácticamente abstractos. Nos anos 60 e 70, combina o cosmopolita e o local.

Horta e galiñas. Óleo. 1953

A referencia fundamental da súa obra é Galicia, o seu obxectivo artístico pretendía que as súas creacións tivesen unha función social que contribuísen ao progreso da sociedade e para iso elixe temáticas na que os campesiños ou as mulleres como símbolo de nai patria son os protagonistas e un medio para dar a coñecer a historia galega e as situacións límites ás que se ve sometida a súa poboación durante a emigración ou o exilio. A obra Horta e galiñas, representa un esquemático paisaxe dun horto con árbores entre os que pasean animais de curral. A linguaxe plástica de Seoane destaca pola síntese en canto ás formas, ao contido e á composición en xeral, utilizando neste caso, unha paleta de cor baseada en tons pastel, con predominio dos azuis, rosáceos, ocres e verdes. O trazo é rápido, espontáneo e as figuras perfílanse por grosas liñas negras, trazo característico do autor na súa primeira etapa. A data de execución desta obra está relaciónase cun período de inflexión na traxectoria do artista, tanto na súa produción de óleos como gráfica e no seu interese polo muralismo.
Neste mural "As carretas" (1956)combina mateirais: cerámicas e resinas sintéticas.

As carretas. Mural.1956

SEOANE. ANOS 50 on PhotoPeach

martes, 30 de junio de 2015

O FEO. Mostra de Fin de Curso da Escola de Artes e Oficios de Vigo

Dentro dos programas culturais que ao longo do ano realiza a Escola de Artes e Oficios de Vigo, atópase a exposición de fin de curso, que este ano desenvolve unha proposta, denominada “O FEO”, que abrangue diversos obradoiros e, entre eles, está o de Pintura.

A proposta de Pintura, titulada “O museo das vaidades”, que foi desenvolvida polo grupo de Perfeccionamento II, traballou coa estética Kitsch.

O Kitsch está considerado coma unha proposta estética falta de estilo e coma unha arte para o consumo, pois emprega formas do pasado histórico e propostas aceptadas e consumidas xa pola modernidade. Ao mesmo tempo, pode considerarse tamén como unha PARODIA, ou ben como o sacrifio cunha vida estética convertida visualmente en pantomima. Segundo Adorno, o Kitsch é unha parodia da catarse e tamén da conciencia estética.

En realidade o Kitsch é unha apropiación de imaxes dun xeito irónico en pezas que aparenta unha riqueza que non existe, a base do emprego de elementos de luxo e de dourados e obxectos en prata. Na actualidade este tipo de propostas deixan de verse como concepto antagónico con respecto á “arte” e están totalmente aceptadas, integrándose nas pezas de moitos autores e autoras en base a unha antiestética que pon en dúbida o “bo gusto”.

A proposta do alumnado de pintura baséase no apropiacionismo de obras de arte moi recoñecidas da historia da arte, reinterpretadas segundo esta estética KITSCH, na que aparecen obxectos ou cores que non están na obra orixinal, e que lle dan ás pezas unha nova reinterpretación en clave de parodia ou pantomima. Entre os cadros revisitados polo alumnado atopamos:

Os bébedos e As meninas de Velázquez, un Bodegón de Sánchez Cotán, Arranxo en gris e negro número 1, (máis coñecido como O retrato da súa nai) de Whistler, A rapaza da perla de Vermeer de Delft, O cabaleiro da man no peito de El Greco, A condesa de Chinchón de Goya, O nacemento da primevaira de Boticelli, Retrato de Gertrude Stein, de Picasso, O matrimonio Arnolfini de Jan Van Eyck e un fragmento da Capela Sixtina (en concreto a creación do home) de Miguel Anxo.