A ABSTRACCIÓN XEOMÉTRICA e a TÉCNICA DO ACRÍLICO

 No primeiro trimestre deste curso 2014-2015, o grupo de iniciación I da aula de Pintura, traballa e desenvolve a técnica do acrílico.

 Adoita chamarse acrílico a calquera pintura onde o pigmento estea combinado cunha resina sintética, de todas as maneiras os artistas empregan o término independientemente de si a resina é realmente acrílica ou non. O desenvolvemento da pintura con acrílico como un medio artístico tivo lugar nos anos 20, para ese entón un grupo de pintores mexicanos, en especial José Clemente Orozco, Diego Rivera e David Alfaro Sequeiros desexaban pintar grandes murales para edificios públicos, moitos destes muros estaban ao aire libre. 

 A sustancia e corpo das cores son máis semellantes aos da acuarela, gouache ou temple e teñen unha luminosidad e unha delicadeza que invita a diluílos, ben con auga, ben cun medio acrílico.

 Os acrílicos préstanse á combinación de cores, aplicados por separado un sobre o outro, e isto permite aproveitar a base sobre a que se aplica a pintura. Un lenzo branco pode brillar a través dunha capa de vermello de Venecia, por exemplo, dándolle unhas calidades que nunca poderían obterse pintando encima con branco. Neste aspecto, os acrílicos son moi similares ás acuarelas. Un dos seus principais méritos é a capacidade de facerse transparentes cando se mesturan con auga ou con medio acrílico.

 Con acrílico poden ser igualados, e aínda superados, os resultados das técnicas clásicas, posto que se obteñen as mesmas transparencias que en acuarela, as opacidades do gouache e o temple, así como as calidades de consistencia densa e extra-densa do óleo para as técnicas con pincel e espátula.

 Secan rápidamente polo que permiten superposiciones nun tempo mínimo e non se cuartean, nin se volven amarelos ou obscuros como aqueles en que interveñen aceites.

 Con eles pódese pintar sobre soportes de cartón, papel, madeira, lenzo, metal, cristal. Con ou sen preparación previa, e non é necesario vernizar aínda que si así se desexa, poderase levar a cabo este terminado co médium acrílico, mate ou brillante.

 Entre as súas características destaca especialmente a rapidez do secado e o seu acabado mate (menos medio acrílico) ou brillante (máis medio). Ofrece outras vantaxes como engadir máis pintura a unha superficie xa pintada (ata con outra técnica), é moi estable e resistente á oxidación, sendo a técnica que menos problemas ten de face á súa conservación. Pódese traballar sobre calquera soporte absorbente, directamente ou como imprimación nun medio acrílico con branco de titanio. Permite empastes de maior resistencia que o óleo.

 No primeiro trimestre, tras abondar nas distintos procedementos e materiais na práctica e teóricamente, escomenzamos a traballar coas cores planas no estudo de obras en ABSTRACCIÓN XEOMÉTRICA. Esta posúe entre as características máis importantes a particularidade de ser:

-Obxectiva e universal.

-Planificación da obra sobre principios racionais, previa á creación.

-Prohibe a expresividade dos elementos visuales, defendendo o uso dos elementos neutrales, normalmente geométricos.

-Elimina a capacidade sensitiva e expresiva dos materiais, defende unha factura impersonal.

-Composición sistemática e lógicamente estructural.

-Claridade, precisión e obxectividade.
 Para acadar esta precisión, é moi importante o emprego de cinta de carrocero para que as cores non se mixturen no lenzo, e as cores sexan planas como pódese apreciar nesta peza de Marisa.

 Neste ano, coma sempre, o alumnado realizou diferentes bocetos en pequeño formato para logo, escoller entre todos eles o máis axeitado para levar ao lenzo. Asemade neste ano, escollemos armonías de cores na elaboración dos bocetos, co emprego dunha Gama armónica simple: formada por unha cor dominante, o cal está acompañado por outros tres cores de matiz oposto que forman un conxunto a partir do cal obteremos unha nova coloración.   Así que a fórmula é sempre así: elíxese unha cor dominante dentro da roda de cores, e a partir del elíxense as cores situadas en 4º, 5º e 6º lugar, o que dentro dunha roda de 12 cores equivale a dicir: elíxese unha cor, a súa complementario e as dúas cores anteriores a este último.

 Neste exemplo, a cor domiñante sería o azul primario que unido ao seu complementario o laranxa, e ao amarelo e o bermello, formaría unha gama coma a que vemos nesta peza de María Rivilla.

 O proceso de traballo a seguir enténdese moi ben a partir da proposta de Claudio, os primeiros bocetos en branco e negro dan paso a bocetos no mesmo formato en papel para pasar logo ao lenzo, no que se respeta a gama cromática elexida e da que poden apreciarse as distintas fases da creación da peza.

  Estes son algúns dos resultados.

ABSTRACCIÓN XEOMÉTRICA EN ACRÍLICO on PhotoPeach

O RENACEMENTO: RAFAEL SANZIO (Parte V)

 Outros proxectos (1509-20)

 Un dos máis importantes foi A Galatea, unha das súas principais obras mitolóxicas, aínda que os proxectos no Vaticano ocuparon a maior parte do seu tempo, tivo tamén tempo de pintas algúns retratos, incluíndo os dos seus mecenas, os pápas Xullo II (1512) e León X, o primeiro dos cales é considerado como un dos seus mellores retratos. Outros retratos foron os dos seus amigos, como Castiglione. Algúns gobernantes presionárono con facer os seus respectivos encargos, como a Francisco I de Francia que lle foron enviados dúas pinturas como presente diplomático do papado.

 Para Agostino Chigi, o inmensamente rico tesorero do papa, Rafael pintou A Galatea ou  O triunfo de Galatea, un fresco pintado entre 1510 e 1511 na Villa Farnesina, no barrio de Trastévere de Roma e pintou tamén dúas capelas nas igrexas de Santa Maria della Pace e Santa Maria do Popolo. Deseñou parte da decoración da Vila Madama.

 O triunfo de Galatea. 1510-11

 Un dos encargos papais máis importantes foi a serie dos Cartones de Rafael (actualmente no Vitoria and Albert Museum), unha serie de 10 cartones para tapices, dos cales sobreviviron 7, e que representan escenas das vidas de San Pablo e San Pedro, feitas para a Capela Sixtina. Tamén deseñou e pintou a Loggia do Vaticano, unha galería longa e estreita. Pintou tamén certos retablos importantes, por exemplo o Éxtase de Santa Cecilia e a Madonna Sixtina. A súa última obra, na que estivo traballando ata a morte, foi A Transfiguración, que en compañía do Pasmo de Sicilia   amosa a dirección que tomara a súa arte nas postrimerías da súa vida: un estilo máis proto-barroco que manierista.

Éxtase de Santa Cecilia.1515-16

Madonna Sixtina.1512-13

O pasmo de Sicilia.1515-16

A transfiguración.1516-20

 En canto aos RETRATOS, ao longo da súa vida realizou diversos retratos onde mostrou unha gran medida de graza e harmonía, exemplo disto foi o de Baltasar de Castiglione. As Madonne e os bambinicheos de beleza e elegancia foron un tema recurrente tanto nos seus retratos como nas súas pinturas. Na "Última Cea" deu un gran protagonismo á figura dos apóstolos.

 De igual xeito realizou retratos de grandes personaxes como: o Cardenal Bibbiena (c. 1516), o Retrato de Andrea Navagero e Agostino Beazzano (c. 1516), Retrato de Bindo Altovitti (c. 1514), Retrato de Tommaso Inghirami (1515-1516), Retrato de cardenal (1510-1511), Retrato de Xullo II (1511-1512) e Retrato do cardeal Alessandro Farnese (1509-1511).

Alessandro Farnese.1509-11

Francisco María della Rovere.1514

Cardenal Bibbiena (1515-16)

Doble retrato. 1516

Bindo Altovitti. 1516-18

 

O RENACEMENTO: RAFAEL SANZIO (Parte IV)

 As complexas composicións das stanzas, posúen unha visión extremadamente idealizada dos suxeitos representados, e as composicións, aínda que xa perfectamente concibidas en debuxo, parecen sufrir de «sprezzatura», un término ideado polo seu amigo Baldassare Castiglione, que o definía como «una certa indiferenza que impregna toda a obra e que nos fai pensar oudir que fluíusen ningún esforzo».  

Segundo Michael Levey, «Rafael dálles ás súas figuras unha graza e claridade sobrehumanas nun universo de certezas Euclidianas”. A pintura é da máxima calidade nas dúas primeiras estancias, baixando o nivel nas seguintes.

Sobreviviron uns corenta bocetos da Disputa das Estanzas e probablemente haxa máis entre as catrocentas follas que se teñen actualmente das súas pre-deseños. Fixo moitos debuxos para perfilar as posturas e as composicións, aparentemente en cantidade superior ás doutros artistas, a xulgar pola gran cantidade de variantes que sobreviviron. Para John Shearman, a arte de Rafael marca «un desprazamento dos recursos desde a produción cara á investigación e o desenvolvemento».

DEBUXOS PREPARATORIOS

 

 Empregaba o ESTARCIDO nos seus debuxos, pois cando estaba satisfeito cunha composición a miúdo trasladábaa a cartón a escala real, que posteriormente perforaba cun punzón, deixando buracos por onde deixaba pasar un pouco de hollín, de modo que quedaban liñas na superficie final como guía. Tamén fixo un uso exhaustivo e pouco habitual, tanto en papel como en yeso, dunha «agullacega», marcando liñas que deixaban só unha hendidura, pero ningunha marca. Estas poden ser vistas no muro da escola de Atenas e en moitos outros debuxos.

 

Interesante páxina sobre o debuxo en Rafael:

http://www.elefantesdepapel.com/dibujos 

 

 

O RENACEMENTO: RAFAEL SANZIO (Parte III)

ROMA
As Estanzas vaticanas

 A finais de 1508 trasladouse a Roma, onde entrou ao servizo do papa Xullo II, probablemente grazas á recomendación do seu arquitecto Donato Bramante, quen por entón traballaba na basílica de San Pedro, pois este era natural de Urbino e tiña algunha relación con Rafael. A diferenza de Miguel Anxo, que non realizou traballo artístico algún durante certo tempo en Roma antes de recibir os primeiros encargos, Rafael recibiu rápidamente o encargo de decorar ao fresco a que habería de ser a biblioteca privada do pontífice no Vaticano. Era un proxecto moito máis importante e extenso que calquera no que traballase ata ese momento, pois ata a data non pasara de facer algún retablo en Florencia. No seu equipo había outros artistas traballando en diferentes estancias, moitos deles pintando sobre obras encargadas polo odiado predecesor de Xullo II, o papa español Alejandro VI. O novo pontífice decidira borrar calquera vestixio do papa Borgia, ata os seus escudos de armas. Un deles foi Miguel Anxo, que recibiu o encargo de pintar a cúpula da Capela Sixtina.

 A primeira das stanze que comezou a pintar, é a coñecida como Stanza della Segnatura polo uso que tiña en tempos de Giorgio Vasari, produciu un impacto extraordinario na arte romana. Hoxe día continúa sendo considerada a obra mestra do pintor, pois contén A Escola de Atenas, O Parnaso e A disputa do Sacramento e As Virtudes e a Lei.

 

 Como consecuencia deste gran éxito, fóronlle encargadas novas estanzas, concluíu tres delas, todas con pinturas nos seus muros e, a miúdo, tamén nos teitos, aínda que delegando execución práctica dos deseños (que sempre realizou en persoa) nos membros do numeroso taller que formara, quenes tras a Morte do artista realizaron a decoración da cuarta estanza, baseándose nos deseños que o mestre deixara. A morte de Xullo II (1513) non interrompeu os traballos, pois o seu sucesor, o papa León X, un Medici, estableceu unha relación próxima co artista, que continuou recibindo encargos. O amigo de Rafael, o cardeal Bibbiena, era un dos antigos titores do novo papa, e o seu íntimo amigo e conselleiro.

 As estanzas ten ordenadas as catro salas, desde o este ata o oeste, tal como un visitante entraría no apartamento: Sala de Constantino, Sala de Heliodoro, Sala de la Signatura y Sala del Incendio del Borgo. Aínda así, outra é a orde cronolóxico na que se pintaron os frescos.

 ESTANZA DE CONSTANTINO: Visión da Cruz. Batalla en Puente Milvio entre Constantino e Majencio. Bautismo de Constantino. A Donación de Roma.

 

 

 

 

SALA DE HELIODORO: Expulsión de Heliodoro del templo. Misa de Bolsena. Encuentro de León Magno y Atila. Liberación de San Pedro.

 

 

 

 

 

STANZA DO INCENDIO DO BORGO:  Batalla de Ostia. Incendio dO Borgo. Coronación de Carlomagno. Xuramento ou xustificación de León III.

 

 

 

 

  É evidente que Rafael deixouse influír polos frescos do teito da Capela Sixtina de Miguel Anxo. Vasari di que Bramante introduciuno en devandita capela secretamente. Un dos primeiros e máis claros exemplos foi o retrato do mesmo Miguel Anxo como Heráclito na Escola de Atenas, que parece sacado directamente da Sibilas ou os ignudi do teito da Capela Sixtina. Outras figuras desta e outras obras posteriores nas estancias acusan a mesma influencia, pero aíndamáis integradas no estilo persoal de Rafael. Buonarroti acusouno de plaxio e uns anos antes da morte de Rafael queixábase nunha carta: «todo o que sabe de arte aprendeuno de min», aínda que noutras ocasións mostrouse máis  xeneroso.